คู่มือสื่อไม่เลือกปฏิบัติ สำหรับสื่อมวลชน

ท่ามกลางสังคมที่มีความหลากหลาย สื่อมวลชน มีอิทธิพลต่อการขับเคลื่อนสังคม การนำเสนอข่าวช่วยบอกว่าทิศทางของพลเมืองจะเป็นยังไง ช่วยทำความจริงให้ปรากฎ ตรวจสอบ วิพากษ์วิจารณ์การทำงานของรัฐบาลและองค์กรที่มีผลกระทบต่อประชาชน การบอกเล่าของสื่อแต่ละแห่ง ยังช่วยบอกใบ้ว่า พลเมืองน่าจะ ‘มอง’ สถานการณ์ที่เกิดขึ้นในแต่ละวันอย่างไร

สื่อจึงต้องระมัดระวังไม่ให้เกิดการละเมิดสิทธิมนุษยชนในการทำงาน เพราะผลจากการสื่อสารสามารถโน้มน้าวความคิด กระตุ้นให้เกิดการเปลี่ยนแปลงทั้งในทางที่ดีและร้ายต่อสังคมได้ 

มีข้อมูลจำนวนมากจากหลายองค์กรที่ทำงานด้านสิทธิมนุษยชน พร้อมสนับสนุนการทำงานของสื่อมวลชนไปด้วย บอกเล่าถึงวิธีคิดและวิธีทำงานของสื่อที่จะไม่ละเมิดสิทธิประชาชน เพื่อช่วยให้สื่อทำงานได้ง่ายขึ้น เราจึงรวบรวมและสรุปส่วนที่น่าสนใจออกมา

วิธีคิด วิธีทำ สู่การไม่เลือกปฏิบัติ

  • ตระหนักถึงความรับผิดชอบต่อสังคมของสื่อ รับรู้ว่าสื่อเป็นส่วนหนึ่งในการสร้างบรรทัดฐาน วาทกรรม ความคิด ค่านิยม กำหนดหรือชี้นำว่าสิ่งใดดีหรือไม่ดี ปกติหรือไม่ปกติ
  • คำนึงถึงศักดิ์ศรีและหลักสิทธิมนุษยชนของบุคคลที่ตกเป็นข่าว และบุคคลอื่นที่มีความเกี่ยวข้อง
  • เสนอข้อเท็จจริงอย่างรอบด้านและรอบคอบ ไม่แต่งเติมข้อมูล ใช้วิธีที่สุภาพและซื่อสัตย์ในการรวบรวมข้อมูล
  • นำเสนอข่าวโดยปราศจากอคติ ให้ความเป็นธรรมทุกฝ่าย และระมัดระวังการผลิตซ้ำอคติต่อคนบางกลุ่ม เช่น ผู้พิการ ผู้มีความหลากหลายทางเพศ
  • ระมัดระวังภาษาที่ใช้ โทนเสียง โทนภาพ เลือกใช้คำที่เหมาะสมแทนคำที่แฝงการเหยียด เช่น ใช้คำว่า ผู้มีความหลากหลายทางเพศ เควียร์ แทนคำว่า กะเทย เก้ง / ใช้คำว่า กลุ่มชาติพันธุ์ หรือ ชื่อของกลุ่มชาติพันธุ์ แทนคำว่า ชาวเขา ชนกลุ่มน้อย / ใช้คำว่า แรงงานข้ามชาติ แทนคำว่า แรงงานต่างด้าวได้ เป็นต้น

นอกจากนี้ยังมี ‘คู่มือสื่อ ไม่เลือกปฏิบัติ’ จัดทำโดยเครือข่ายประชาชนขจัดการเลือกปฏิบัติ (MovED) เพื่อยุติการสื่อสารที่เป็นการตีตราและเลือกปฏิบัติ ที่สามารถนำไปปรับใช้จริงและจะช่วยให้เหล่าสื่อมวลชนทำงานได้ง่าย โดยสามารถดาวน์โหลดได้ที่นี่