ในสังคมที่มีความเหลื่อมล้ำ มักบอกให้เราเคยชินกับการถูกละเมิดสิทธิเสรีภาพได้ง่าย ๆ ผ่านกลไกของรัฐหรือวัฒนธรรมที่หล่อหลอมเราอยู่ เช่น กฎหมายที่แบ่งแยกกลุ่มคนผ่านสัญชาติหรือเพศ ทำให้เราหลุดออกจากขอบเขตคุ้มครองของกฎหมาย หรือการกีดกันผ่านวัฒนธรรมที่แตกต่างกัน อย่างการถูกเหยียด ถูกล้อเลียนเนื่องจากสำเนียงพูดไม่ใช่สำเนียงภาคกลาง

ยิ่งการละเมิดสิทธิถูกลดทอนให้กลายเป็นเรื่องปกติ ไม่ว่าเราจะพูดคุยถึงเรื่องนี้กันมากแค่ไหน การ ‘ละเมิดสิทธิ’ ก็จะยังคงมีอยู่และสร้างความเสียหายรุนแรงได้ไม่เปลี่ยน

เพื่อสนับสนุนให้เราทุกคนสามารถปกป้องสิทธิเสรีภาพของตัวเอง ในบทความนี้เราจึงอยากชี้ชวนให้สำรวจร่วมกันว่า พฤติกรรมหรือเรื่องแบบไหนที่เมื่อเราพบเจอแล้ว อาจแปลได้ว่าเรากำลังถูกละเมิดสิทธิอยู่

ถูกละเมิดสิทธิที่จะมีชีวิตที่ดี ทั้งทางร่างกายและจิตใจ

หมายรวมถึงการถูกปฏิบัติหรือลงโทษอย่างไร้มนุษยธรรม การกักขัง การเนรเทศ การทำร้ายร่างกาย ทำให้ตกเป็นทาส ทำให้เจ็บป่วย กีดกันการดูแลรักษาทางการแพทย์ด้วยมาตรฐานที่เหมาะสม รวมทั้งการทำร้ายทางวาจา

ถูกละเมิดสิทธิที่จะมีสัญชาติ หรือเสรีภาพที่จะเลือกนับถือศาสนา

เชื้อชาติและศาสนาช่วยอธิบายรากเหง้า วัฒนธรรม ความคิดเชื่อ มโนธรรม และแหล่งกำเนิดของบุคคล สองสิ่งนี้เป็นประเด็นอ่อนไหว การละเมิดสิทธิผ่านสัญชาติและศาสนาจึงมีให้เห็นอยู่เป็นจำนวนมาก โดยเฉพาะในพื้นที่ที่มีความหลากหลายของกลุ่มคน การละเมิดสิทธิในแง่นี้มีหลายระดับความรุนแรง ตั้งแต่การล่าอาณานิคม การเข้าควบคุมพื้นที่ต่างจังหวัดหรือท้องถิ่นโดยภาครัฐ การบังคับให้นับถือศาสนา ตลอดจนความรุนแรงของนายจ้างต่อแรงงานข้ามชาติ

ถูกละเมิดสิทธิด้านการศึกษา หรือการประกอบอาชีพ

การศึกษาและการประกอบอาชีพเป็นส่วนหนึ่งที่ช่วยให้คนสามารถขยับชนชั้น หรือเลือกเส้นทางชีวิตของตน การละเมิดสิทธิในแง่นี้จึงยิ่งเพิ่มปัญหาความเหลื่อมล้ำในประเทศที่ไม่มีความเท่าเทียม เช่น ตัดสิทธิเข้ารับการศึกษาเนื่องจากความเห็นต่างทางการเมือง , บังคับตรวจหาเชื้อเอชไอวีก่อนรับพนักงานเข้าทำงาน แม้ว่าการติดเชื้อจะไม่ได้เป็นอุปสรรคต่อการทำงาน , ค่าแรงและสวัสดิการที่แรงงานข้ามชาติไม่ได้รับอย่างเสมอภาคกับแรงงานในประเทศ เป็นต้น

ถูกละเมิดสิทธิแสดงความคิดเห็น ร่วมกลุ่ม หรือชุมนุม

เมื่อมีการชุมนุมประท้วง ภาพติดตามักเป็นการปราบปรามหรือพยายามยุติการชุมนุม ด้วยเหตุผลว่าการรวมกลุ่มเหล่านั้นสร้างความเดือดร้อนวุ่นวาย แต่แท้จริงการรวมกลุ่ม ชุมนุมประท้วง เข้าร่วมสหภาพแรงงานหรือองค์กรผู้ใช้แรงงาน รับส่งข้อมูล ใช้สิทธิเลือกตั้ง และแสดงความคิดเห็นถือเป็นสิทธิเสรีภาพ ประชาชนสามารถทำได้อย่างถูกต้องภายใต้ระบอบการปกครอง การกีดกันไม่ให้ประชาชนมีส่วนร่วมในการปกครองประเทศผ่านรูปแบบต่าง ๆ จึงถือเป็นการลิดรอนสิทธิ

ถูกละเมิดสิทธิที่จะได้รับการคุ้มครอง

‘การไม่คุ้มครอง’ ถือเป็นการละเมิดสิทธิได้เช่นกัน ไม่ว่าจะในบทบาทของผู้ปกครอง สถานศึกษา สถานที่ทำงาน โดยเฉพาะภาครัฐที่ต้องให้การปกป้องคุ้มครองอย่างเสมอภาคกับประชาชนทุกคน เช่น ไม่ให้สิทธิในการเป็นผู้ประกันตน , ไม่ให้สิทธิเบิกค่ารักษาพยาบาล , ไม่ดูแลคุ้มครองเยาวชนในฐานะผู้ปกครอง , ไม่มีกฎหมายป้องกันปราบปรามการละเมิดสิทธิ เป็นต้น

ถูกละเมิดสิทธิผ่านการแบ่งแยก

คนทุกคนล้วนแตกต่างหลากหลายและเกิดมาอย่างเสมอภาค ไม่ว่าจะมีเชื้อชาติ สีผิว ศาสนา วัฒนธรรม เพศ ภาษา อายุ โรคภัยไข้เจ็บ สถานะทางสังคม ทรัพย์สิน หรือมีความคิดเห็นทางการเมืองเป็นอย่างไร ก็ย่อมต้องเคารพกันและกันภายใต้ความแตกต่างทั้งหมดนั้น การปฏิบัติอย่างแบ่งแยกกลุ่มคนจึงนับเป็นการริดลอนสิทธิเสรีภาพด้วย

_________________________________

สายด่วนช่วยเหลือ และให้คำปรึกษาด้านสิทธิ โทร : 083 543 3608

ติดตามเราเพิ่มเติมที่ https://twitter.com/fair_thailand