เด็กและเยาวชนกับการติดเชื้อ HIV ปมปัญหาที่มากกว่าเรื่องเพศสัมพันธ์

เมื่อพูดถึงเชื้อเอชไอวีคนส่วนมากอาจนึกถึงผู้ป่วยวัยผู้ใหญ่และผูกโยงเข้ากับเพศสัมพันธ์ที่ไม่ปลอดภัย แต่ความจริงแล้วกลุ่มเสี่ยงที่มีตัวเลขการติดเชื้อสูงเป็นอันดับต้น ๆ ตลอดหลายปีมานี้คือ เด็กและเยาวชน โดยเฉพาะในช่วงอายุ 15-24 ปี การติดเชื้อฯของเด็กและเยาวชนอาจมาจากเพศสัมพันธ์ที่ไม่ปลอดภัย ทางเลือด หรือการถ่ายทอดเชื้อจากมารดาสู่ทารกในครรภ์ก็เป็นได้

ในบางประเทศซึ่งการแต่งงานของเด็กเป็นที่ยอมรับในวัฒนธรรม เด็กสามารถติดเชื้อได้จากการล่วงละเมิดทางเพศหรือการข่มขืน และหากเด็กที่ติดเชื้อเอชไอวีขาดผู้ดูแล เข้าไม่ถึงระบบการศึกษา หรือสิทธิด้านต่าง ๆ สถานการณ์จึงยิ่งย่ำแย่ลงสำหรับกลุ่มเด็กยากจนซึ่งมีจำนวนมาก ยังไม่นับรวมปัญหาเศรษฐกิจและความเหลื่อมล้ำในช่วงเวลาที่ถุงยางอนามัยและยาคุมมีราคาเกินเอื้อม หรือหาซื้อได้ยากสำหรับช่วงวัยนี้

เมื่อเด็กได้รับเชื้อเอชไอวี อาการและผลพวงของเชื้อไวรัสอาจต่างไปจากผู้ใหญ่ ขึ้นอยู่กับอายุและการดูแลสุขภาพ เช่น

- ความล้มเหลวในการเจริญเติบโต น้ำหนักไม่ขึ้นพัฒนาการของวัยไม่เป็นไปตามมาตรฐาน

- เกิดปัญหาทางระบบประสาท เช่น มีอาการชัก เดินลำบาก หรือมีปัญหาด้านการเรียนรู้

- เมื่อภูมิคุ้มกันถูกทำลายอาจเกิดโรคอื่นตามมาได้ง่าย เช่น หูอักเสบ เป็นหวัด ปวดท้อง หรือท้องเสียบ่อย เป็นต้น

นอกจากปัญหาด้านสุขภาพ ผลการสำรวจดัชนีตีตราและเลือกปฏิบัติในผู้ติดเชื้อเอชไอวีประเทศไทยปี 2566 พบว่า เยาวชนอายุ 18-24 ปี มีการตีตราตนเองสูงถึง 49.3% ถูกละเมิดสิทธิ 7.5% และถูกเลือกปฏิบัติในชุมชน 9.0%

ปัญหาเอชไอวีเป็นเรื่องซับซ้อนมากกว่าแค่เพศสัมพันธ์ที่ไม่ปลอดภัย ความพร้อมของสถาบันครอบครัวที่จะให้ความคุ้มครองเป็นสิ่งสำคัญต่อเยาวชน ชุมชนแวดล้อมก็จำเป็นต้องเข้าใจปัญหา สามารถเป็นพื้นที่ที่เหมาะสมสำหรับการเติบโตและเรียนรู้ บุคลากรในโรงเรียนต้องปกป้องและดูแลสิทธิด้านต่าง ๆ เพื่อให้เกิดความเท่าเทียม

เด็กและเยาวชนควรได้รับองค์ความรู้ด้านเพศศึกษา เพศวิถี สามารถเข้าถึงยา/อุปกรณ์ที่ช่วยสร้างความปลอดภัยให้กับตนเอง เช่น ยาฝังคุมกำเนิดหรือห่วงคุมกำเนิด ถุงยางอนามัย โดยมีแพทย์หรือผู้เชี่ยวชาญคอยให้คำแนะนำ

สุดท้าย เยาวชนควรได้รับทราบว่า หากพวกเขามีข้อสงสัยเกี่ยวกับร่างกายตัวเอง พวกเขาสามารถเข้ารับการตรวจเชื้อและเข้าสู่กระบวนการรักษาแบบต่อเนื่องได้ โดยไม่ถูกตีตราหรือเลือกปฏิบัติด้วยอคติเรื่องช่วงวัย

‘บ้านเสมอ’ โดยมูลนิธิเพื่อสิทธิความหลากหลาย (FAIR) มีบริการให้คำปรึกษาและดำเนินการช่วยเหลือเด็ก เยาวชน และประชาชนทั่วไปที่ติดเชื้อเอชไอวีหรือถูกละเมิดสิทธิมนุษยชน บ้านเสมอมีบริการด้านสุขภาพและอนามัยเจริญพันธุ์ เช่น ให้คำปรึกษาเกี่ยวกับ HIV/STIs , การตรวจเอชไอวีด้วยตัวเอง , ประสานส่งต่อรับ PrEP และ PEP , การให้อุปกรณ์ป้องกันเอชไอวี , การเชื่อมต่อเข้าสู่การรับยาต้านไวรัส ทั้งหมดนี้ เชื่อมต่อบริการเข้ากับหน่วยบริการและแพทย์ผู้เชี่ยวชาญที่เป็นเครือข่ายดำเนินการ

สอบถามเพิ่มเติม โทร. 08 3543 3608

Line @baansamer