ค่าใช้จ่ายจากความไม่เป็นธรรม… เมื่อแรงงานนับ 100 ต้องเผชิญวิบากกรรมค้างค่าแรง

ตลอดเดือนมกราคม 2569 ที่ผ่านมา “บ้านเสมอ” ได้ให้บริการช่วยเหลือผู้ได้รับผลกระทบรวมทั้งสิ้น 205 ราย โดยเป็นผู้รับบริการรายใหม่มากหน้าถึง 191 คน และการให้ความช่วยเหลือต่อเนื่อง 14 คน ตัวเลขดังกล่าวไม่เพียงสะท้อนปริมาณของผู้ที่เข้าถึงบริการ แต่ยังชี้ให้เห็นถึงระดับความเดือดร้อนที่ยังคงเกิดขึ้นอย่างต่อเนื่องในระบบแรงงานไทย โดยเฉพาะในช่วงต้นปี ซึ่งควรเป็นช่วงของความมั่นคงและการเริ่มต้นใหม่ กลับกลายเป็นช่วงที่แรงงานจำนวนมากต้องเผชิญกับความไม่แน่นอนด้านรายได้ สิทธิ และศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์

ภายใต้ตัวเลข 205 ชีวิตนั้น เรื่องราวที่เจ็บปวดที่สุดและมีจำนวนมากอย่างถล่มทลายไม่แพ้ผลการเลือกตั้งประเทศไทยแบบแลนสไลด์ คือ “การถูกเบี้ยวค่าจ้าง” เพราะมีผู้เดือดร้อนจากการที่นายจ้างไม่จ่ายหรือค้างจ่ายค่าแรงถึง 163 ราย นี่ไม่ใช่แค่ตัวเลขทางสถิติ แต่คือ 163 ครอบครัวที่ขาดสภาพคล่อง ค่าเช่าห้องที่ค้างชำระ ค่าอาหารที่ถูกตัดลด และหนี้สินที่พอกพูน การที่คนทำงานต้องออกมาเรียกร้องเพียงเพื่อให้ได้รับ “ค่าตอบแทนจากการทำงานที่ทำไปแล้ว” สะท้อนถึงความล้มเหลวของจริยธรรมในการจ้างงาน และความเปราะบางของกลไกคุ้มครองแรงงานที่ปล่อยให้นายจ้างผลักภาระสู่อกคนทำงานซ้ำแล้วซ้ำเล่า

นอกเหนือจากเรื่องปากท้อง ความมั่นคงในชีวิตและสวัสดิการขั้นพื้นฐานก็ถูกลิดรอนอย่างเลือดเย็น เราพบกรณีที่นายจ้างหักเงินสมทบประกันสังคมของลูกจ้างไปแต่กลับ “ไม่นำส่ง” เข้าระบบ หรือนำส่งไม่ถูกต้องถึง 7 ราย รวมถึงกรณีลูกจ้างประสบอุบัติเหตุจากการทำงาน แต่นายจ้างปัดความรับผิดชอบอีก 2 ราย พฤติกรรมเหล่านี้คือการฉกฉวยโอกาสจากความไม่รู้หรือความเกรงกลัวของลูกจ้าง เปลี่ยนสิทธิที่พึงมีให้กลายเป็นเพียงเศษกระดาษ ซ้ำร้ายยังมีการละเมิดที่ลึกซึ้งไปถึงศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์ อย่างกรณีการละเมิดข้อมูลส่วนบุคคลของผู้มีเชื้อ HIV ที่สะท้อนการตีตรา การเลือกปฏิบัติ ซึ่งไม่ควรเกิดขึ้นในสังคมที่พร่ำบอกว่าเรายอมรับความหลากหลาย แต่ในทางปฏิบัติ อคติและการตีตรายังคงทำงานอย่างเงียบเชียบและรุนแรง

โดยสามารถสรุปผลการดำเนินงานให้ความช่วยเหลือ - ให้คำปรึกษาของ “บ้านเสมอ” ในเดือนมกราคม 2569 ตามรายละเอียดได้ ดังนี้

• ให้บริการสิทธิและกฎหมาย จากการถูกละเมิดสิทธิและถูกเลือกปฏิบัติ รวม 188 ราย
• บริการด้านสุขภาวะทางเพศและอนามัยเจริญพันธุ์ รวม 5 ราย
• บริการลดอันตรายจากการใช้สารเสพติด (Harm Reduction) 15 ราย

* ไม่มีการให้บริการด้านสุขภาพจิต - และผู้รับบริการ 1 ราย อาจได้รับบริการมากกว่า 1 ด้าน

ผลจากการดำเนินงานในเดือนที่ผ่านมา ตอกย้ำอีกครั้งว่า ปัญหาสิทธิแรงงานในสังคมไทยยังไม่ใช่เรื่อง “รายกรณี” แต่เป็นปัญหาเชิงโครงสร้าง ต้องการการแก้ไขอย่างจริงจังเร่งด่วน ตั้งแต่การบังคับใช้กฎหมายอย่างมีประสิทธิภาพ กลไกตรวจสอบที่เป็นอิสระ ไปจนถึงการสร้างพื้นที่ปลอดภัยให้แรงงานสามารถเข้าถึงความช่วยเหลือได้โดยไม่ถูกซ้ำเติมหรือผลักให้เป็นผู้ผิด บ้านเสมอยังคงยืนหยัดทำหน้าที่เป็นพื้นที่ดังกล่าว เพื่อให้การทวงถามสิทธิขั้นพื้นฐาน ไม่กลายเป็นต้นทุนที่แรงงานต้องจ่ายด้วยชีวิตและศักดิ์ศรีของตนเอง

สำหรับท่านที่ต้องการความช่วยเหลือ ติดต่อเพื่อปรึกษาเพิ่มเติมได้ที่: โทร: 083-543-3608 Line: @baansamer