มากกว่าแค่ 66 คนที่ได้รับผลกระทบ ซับซ้อนกว่าตาเห็นเมื่อคนหนึ่งคนถูกละเมิดสิทธิ – เลือกปฏิบัติ : บ้านเสมอ จึงเป็นพื้นที่ให้ความช่วยเหลืออย่างครอบคลุม โดยไม่ตีตราตัดสิน

การถูกปฏิเสธเข้าทำงานเพราะสถานะเอชไอวี อาจไม่ใช่แค่การเสียโอกาสได้งาน แต่หมายถึงรายได้และความมั่นคงในชีวิตที่สั่นคลอน หมายถึงบุตรหลาน ครอบครัวของคนหนึ่งคน ในอีกด้านหนึ่ง คนที่เพิ่งเผชิญความเสี่ยงทางเพศอาจไม่ได้ต้องการเพียงข้อมูลเรื่องโรค แต่ต้องการคำตอบว่าจะรับยาหรือเข้าถึงการป้องกันได้ทันเวลาหรือไม่ ต้องตรวจอะไรต่อ และจะเข้าถึงบริการได้อย่างไร ส่วนคนที่กำลังเผชิญปัญหาการใช้สาร อาจไม่ได้ต้องการให้ใครมาบอกให้หยุดใช้ทันที แต่อาจกำลังพยายามรับมือกับความเครียด ความสัมพันธ์ หรือความรู้สึกบางอย่างที่ยังหาทางออกไม่ได้ และไม่พร้อมจะพูดคุยกับคนในครอบครัว ชุมชน นี่คือความซับซ้อนของปัญหาที่มองไม่เห็น หากเรามองคนเพียงจากเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นกับเขา

เพราะการละเมิดสิทธิ การเลือกปฏิบัติไม่เพียงกระทบในทางกฎหมาย การเลือกปฏิบัติอาจส่งผลต่อสุขภาพจิตและโอกาสในการดำรงชีวิต ขณะที่ปัญหาสุขภาพก็อาจเชื่อมโยงกับสถานะการทำงาน ความมั่นคงทางเศรษฐกิจ และความกังวลว่าจะถูกตีตราหากเปิดเผยข้อมูลส่วนตัว ปัญหาหนึ่งจึงอาจกลายเป็น ”เงื่อนไข” ที่ทำให้การแก้ไขปัญหาอื่นยากขึ้นตามไปด้วย

ในเดือนกันยายน 2569 บ้านเสมอ โดย มูลนิธิเพื่อสิทธิความหลากหลาย ให้บริการรวมทั้งสิ้น 60 ครั้ง จากผู้ได้รับผลกระทบทั้งสิ้น 66 ราย เมื่อจำแนกตามบริการ พบว่า บริการด้านสุขภาพจิตมีจำนวนครั้งสูงที่สุด ครอบคลุมความทุกข์ใจที่เกี่ยวข้องกับการใช้สาร ความสัมพันธ์ ครอบครัว และสถานการณ์ชีวิต ตัวเลขจากการเข้าถึงบริการ เป็นเพียงแค่จุดเริ่มต้น เพราะสิ่งที่แต่ละคนต้องเผชิญไม่ได้มีขอบเขตตรงกับประเภทบริการที่ตนเองเข้ามาขอความช่วยเหลือเสมอไป

คนที่เข้ามาปรึกษาเรื่องเอชไอวี อาจต้องการการดูแลความกังวลร่วมด้วย คนที่กำลังเผชิญปัญหาการใช้สารอาจมีความเครียดจากความสัมพันธ์หรือปัญหาครอบครัว ขณะที่แรงงานข้ามชาติ อาจต้องจัดการทั้งการรักษาพยาบาล สิทธิ และการทำงานในเวลาเดียวกัน

การช่วยเหลือจึงไม่ควรหยุดอยู่แค่การให้ข้อมูลหรือบอกว่าต้องติดต่อหน่วยงานใด แต่ต้องช่วยให้แต่ละคนเข้าใจสถานการณ์ของตนเอง เห็นทางเลือก และสามารถเข้าถึงความช่วยเหลือที่เหมาะสมได้จริง สำหรับบ้านเสมอ การทำงานในเดือนกันยายน จึงไม่ได้มีเพียงการรับผู้ใช้บริการรายใหม่ แต่ยังรวมถึงการติดตามผู้ใช้บริการเดิม การเชื่อมโยงบริการหลายด้าน และการดูแลผู้ที่ได้รับผลกระทบจากสถานการณ์เดียวกัน เพราะเบื้องหลังการถูกละเมิดสิทธิหรือเลือกปฏิบัติหนึ่งครั้ง อาจมีปัญหาอีกหลายด้านที่คนคนหนึ่งต้องรับมือ และการช่วยเหลือที่มองเห็นเพียงปัญหาแรก อาจยังไม่เพียงพอที่จะทำให้เขากลับมามีทางเลือกในชีวิตได้จริง และเมื่อความสำเร็จของงานบริการมนุษย์ไม่ได้วัดกันที่จำนวนเคส หรือการบังคับให้ทุกคนไปถึงปลายทางเดียวกัน แต่วัดจากการทำให้คนที่กำลังถูกละเมิดสิทธิ โดนตีตรา หรือตกอยู่ในภาวะวิกฤต เห็นทางเลือก เข้าถึงสิทธิที่นำไปใช้ได้จริง และได้รับบริการทางสุขภาพและจิตใจอย่างมีศักดิ์ศรี ไม่ว่าจะมีอีกกี่รายที่เข้ามา สิ่งที่บ้านเสมอมีให้ตลอดคือ บริการที่ครอบคลุมทุกมิติอย่างไม่ตัดสิน

สำหรับสรุปผลการดำเนินงานให้ความช่วยเหลือและให้คำปรึกษาของบ้านเสมอ ประจำเดือนกันยายน พ.ศ. 2569 รวมทั้งสิ้น 60 ครั้ง มีผู้ได้รับผลกระทบ 66 ราย สามารถจำแนกได้ ดังนี้

• ให้บริการด้านกฎหมาย จากการถูกละเมิดสิทธิ / เลือกปฏิบัติ รวม 16 ราย

• บริการด้านสุขภาวะทางเพศและอนามัยเจริญพันธุ์ รวม 14 ราย

• บริการลดอันตรายจากการใช้สารเสพติด (Harm Reduction) รวม 11 ราย

• บริการด้านสุขภาพจิต รวม 25 ราย

ซึ่งสิ่งที่ต้องพิจารณาคือความ “ซ้ำซาก” ของรูปแบบปัญหา ที่สะท้อนผ่านเหตุการปฏิเสธการรับเข้าทำงานเนื่องจากสถานะเอชไอวี และอุปสรรคจากผู้ให้บริการเมื่อแรงงานข้ามชาติต้องการใช้สิทธิประกันสังคม เมื่อไหร่ก็ตามที่บอร์ดประกันสังคมคณะใหม่ได้เข้ามาบริหารงาน เราจะรายงานให้เห็นความละเลย และการไม่ถูกปรับปรุงของระบบบริการที่เกิดขึ้นทุกเดือนนี้ ... รอดูกันเลย